Жыццёвая дарога Михала па паэме Якуба Коласа

Паэма Я. Коласа «Новая зямля» — вяршыня паэтычнага майстэрства Песняры. Працаваў над ней аўтар больш за дванаццаць гадоў: паэма была пачата ў 1910, а апошни раздзел — трагичная развязка — написаны ў 1923 С аповесци аб жыцця адной лесниковай сямьи паэма перарастае ў вялики соч аб жыцця Беларускага сялянства ў канцы XIX в. (яго быце, звычаях, беззямелли, збядненни, поисках куски хлеба на панская службе, яго абуджэнни ​​и ўсведамленни Сваё чалавечай годнасци). Праблемы Зямля и свободы зьяўляюцца асноўными ў творы.
Беззямелле и галеча прымушаюць яго «вандраваць» в жыцця «хадзиў на сплаў Ён, на вицины, разоў са два хадзиў в Прусы», а пасли наняўся Лесник так князя Радзивилла. Михал працуе НЕ шкадуючы сел, здароўя. Ён ахоўвае лес, даглядае по богатству, «правица» сенакосы, «ставиць» рабочых, выконвае шматликия загады и даручэнни господина лясничага. В працы Ён знаходзиць задавальненне, верыць в яе как АСНОВА жыцця и дабрабыту, спадзяецца сваим руками здабыць Сваё шчасце.
Михал — чалавек клапатливы, спагадливы. Ён верные человек и патрабавальны батька. Шчыра любячы дзяцей, Ён часам сурьёзна ставицца так их. Наймаючы «дарэктара», Михал спадзяецца: «а вось мо с меншых што и Будзей, Няхай травы ўжо йдуць в людзи». Герои произведений слышала адносицца так брата Антося и временам с им Любицы пажартаваць, павесялицца, падзялицца земляробчай мудрасцю. Працуючы ў Радзивилла, Михал сутыкаецца с жорсткими и няўмольными законами, которым трэба падпарадкоўвацца працоўнаму чалавеку. Прыгнёт, знявага, прынижэнне, лаянка, пагрозы, варожыя адносины сялян — усё гэта цяжким грузам кладзецца на душу Михала. Героя не задавальняюць умовы жыцця и працы, и Ён ищет выйсця с цяжкага паднявольнага становишча.
Лёс Михала с пункта гледжання сённяшняга дня ўспрымаецца с болью и трывогай. Я. Колас нибы прадчуваў трагичнасць пути Беларускага Селянина так Сваё Зямля. И рэальнае жыццё паказала, што дело Михала НЕ магла быць прадоўжана. Масавая калектывизацыя канца 20 — пачатку 30-х гадоў, якая нибы ратавала Селянина ад беднасци и забяспечвала шчасливую будучыню, разбурыла сялянския идэалы и тым самым пацвердзила марнасць пути Михала (и ўсяго сялянства) так Зямля. Мара Михала аб уласнай Зямля ў паэме становицца бяскрылай, ператвараецца ў идэю без будучыни.
Коласа «Новая зямля», написаная даўно, гучыць надзённа и сёння. Яна вучыць паважаць працу хлебароба, якая зьяўляецца Не только крыницай дабрабыту, но и и асновай фармиравання вышэйшых маральных норм и якасцей чалавека.
«Новая зямля» — энцыклапедыя беларскай прыроды. Прырода ў паэме адухоўлена и быццам Жыве сваiм жыццём. Прырода — месца працы и адпачынку любiмых герояў Якуба Коласа. Паэт вельмi любiў лес, ведаў адмеднасць кожнага дрэва. Тама ўжо ў першым раздзеле паэмы даецца апiсанне лесу и асобных дрэў так, што мы iх уяўляем годами. «Каля пасады леснiковай … Асаблiва пашанцавала ў паэме летнiм пейзажей, так недарэмна народная мудрасць гаварыць, што «летнi динь год кормiць». Вось малюнак працы на лугу: «А дождж шумiць, дождж iдзе» Колас любiў навальнiцу, ту, што бываю на Беларусi, в какой чуеца моц и прастор, сенакосную пару, калия и самому цяжка завiхацца с кассой «Я шчасця большага не знаю, эти знаке яго ужо НЕ прыйшлося, как толькi здесь — на сенакосе! ».
В Якуба Коласа прырода — самастойны герой паэмы. Тонкая адчуваючы яе прыгажосць, чалавек працы глядзiць на прыроду вачыма практыка. Ад таго, якое стаiць надворье, в жыццi сялян залежыць многая. «Вясна павiнна быть ураджайнай, недостаток шумiць штоль незвычайна». Працаўнiку здаецца, што «песнямi аб Глебе зальюцца жаваранкi хорам». А ў гаспадынi ёсць прыкмета: «Снег на куццю, Грыбы на лету». «Такая суши, крый бог Пажар» — непакоiцца Михал. Паэта радует адвечная прырода и неся, так какой дакранулася рука чалавека. «Эх, скошан луг, и знiклi краскi» — шкадуе Паэт.
«А посмотри на луг в вечар, Брац» — запрашае Паэт палюбавацца, В паэме адразу можно заўважыць, как господа абыякава адносяцца так прыроды, калий прыязджалi ў яе пастраляць глушакоў, прырода нiбы пратэставала супрць знiшчальнасцi яе и как бы Чака, каб няпрошаныя госцi выбралiся хутчэй. «Стаяць вакол маўклiва хвоi …» Зато как абудзiўся лес, калий прыйшлi сюда грыбнiкi-сяляне с навакольных вёсак. «Настроiў струны лес маўклiвы на лад вяселы, на шчаслiвы».
Паэму Якуба Коласа «Новая зямля» частая называюць энцыклапедыяй сялянскага жыцця. Аднака яе можно назваць и паэтычным гимнам прыродзе, паэтычным календарь прыроды, энцыклапедыяй беларускай прыроды. Якую бы «прыродную» название мы ни дальше паэме, адно застаецца несумненным: произведения не меў бы адметнасци, якая яму ўласцива, без тэмы прыроды. Тэма беларускай прыроды настолько арганична ўписваецца ў паэтычную канву произведения, што яе вобразы часам и «ажываюць».
Паэт захапляецца бязмежнасцю прыроднай стыхии, яе магутнасцю и величчу. Аднака гэта аписанне-захапленне незаўважна набывае выглядите глыбокага филасофскага размышления. Всем нам добра вядомыя словы «Мой Родны угол» знаходзяць Сваё лагичнае завяршэнне НЕ ў Радко «как ты мне милы», а ва ўсёй паэме. Паэт невыпадкова пачынае соч са звароту так роднага края и аписання яго прыроды: в гэтым Ён знаходзиць вдохновенное для спакойнага разважання аб вечных таямницах прыроды и чалавечага быцця.

Оцените статью
Добавить комментарий