МНЕНИЕ пра паэзию Анатоля Вярцинскага

Анатоль Вярцински адносицца так пакалення паэтаў-бязбацькавичаў (крылатая формула Р.Барадулина), дзяцей вайны, якия «вырасли пад гарматными ствалами» (а гэтыя словы належаць яшчэ Аднан прадстаўнику гэтага пакалення нябожчыку Сцяпану Гаўрусёву). Яшчэ прадстаўникоў гэтага пакалення называюць филалагичным, таму што многия литаратары канца 50-60-х гадоў заканчвали эти филалагичнае, эти журналисцкае аддзяленне филалагичнага факультэта БГУ.
Гэта пакаленне прыйшло ў литаратуру тады, кале аднаўлялися чалавечыя нормы жыцця, быў выкрыты культ асобы Сталина, людзи цешыли сябе надзеяй, што яны канчаткова атрымаюць рэальную, а не на словах Свабоду думаць, писаць, ствараць. Паэзия рабилася ў тэты час гучнай, эстрадная эти самапаглыблялася, прасяквалася пафасам чакання пераменаў, прагай новых сустрэч и вандровак, а паэты станавилися змагарами супроць прынижэння чалавека. Пра ўсё гэта я вычытала с крытычнай литаратуры, с твораў Самих мастакоў. Запомнилися Радко «Не рабице с людзей багоў.
В памяць урэзалися и закликавыя Радко пра Величъ чалавека, прыдуманасць ды штучнасць тэрмина «маленькие чалавек». Паэзия 60-х гадоў была ўся ў движения, адлюстроўвала будаўництва гигантаў индустрыи, цалинную эпапею, кликали так святла, абвяшчала сапраўдны бой сытасци и мяшчанскай заспакоенасци. Вось у такой атмасферы, а затым — в атмасферы расчаравання, непрыняцця дэмагогии и фальши, застоя, вымирання гуманистычных прынцыпаў чалавечага иснавання нараджалася паэзия Анатоля Вярцинскага.
Нарадзиўся Вярцински ў вёсцы Дзямешкава Лепельскага раЁне Вицебскай вобласци, непадалёку ад славутых азёраў. Закончыў аддзяленне журналистыки БГУ и шэсць гадоў працаваў в раённых газетах Брэстчыне и Магилёўшчыне. Затым в Минск — в выдавецтве, рэдактарам «Лима». Можа, я памыляюся, но и мне здаецца, што асноўны пафас творчасци Вярцинскага Паэта и публицыста — пафас адстойвання чалавечнасци, гуманизма, НАВАТ паказ трыумфу гэтых святых прынцыпаў жыцця ў планетарным, касмичным маштабе. Уроки гисторыи вучаць нас быць паслядоўными гуманистами, всем магчымыми сродками змагацца супроць усяго, што прынижае чалавека, калечыць яго духоўна, робиць бяскрылым.
I сокалы ўюць и арлы. Только помнице: арлы лунаюць ў блакице, С гнязда ўзлятае Сокаль, — почему мы? Яшчэ ў книзу «тры цишыни» выявилася ўся села и рэзкая празрыстасць аўтарскай канцэпцыи минулага, вся аголенасць и публицыстычная выразнасць яго боли па кожным чацвёртым, што зйгинуў на минулай Вайне, па тых, кто застаўся сиратой и, адзиноки, дажывае жыццё.
Цишыня ўяўляецца яму как бы ў трох вымярэннях. Сярод згаданых твораў асаблива вылучаецца верш «Дынамик». Спынюся на яго ацэнцы больш падрабязна. Верш сюжэтны, што частая бываю ў паэзии, а таму — лира-эпичны … В канцы сияла Жыве адзинокая жанчына, удава. Адзиная для яе радасць — дынамик, праз которые ажыццяўляецца сувязь старога и нямоглага чалавека со всем астатним светам. Аднойчы дынамик замаўчаў, и старая пайшла «вулицай тапалинай» (которые цудоўны эпитэт знайшоў аўтар, нечаканы, пяшчотна-лагодны!) Во вторых канец сияла так радыста за дапамогай.
А ў радыста Косцика, как на тое, нарадзиўся сын, и ў гэты динь яму никак выпадае «падбегчы» так старой. I неся за собой не пярэчыць, НЕ настойвае: спакойно и паважна пайшла дахаты, Перад гэтым паспавядаўшыся радасным и ўзрушаным людзям аб Сваё трагедыи. Гледзячы на ​​маленького, яна прыгадала трох сваих сыноў, што погибли на Вайне и пакинули яе, курю маке, сам-насам с цишынёй. Колька боли, колики непрыхаванага сумму, сапраўднай трагедыйнасци, колики, нарэшце, непрыдуманай, а не с галавы, а непасрэдна с самого жыццёвага выпадку, выкрасаецца чалавечнасци! «I пайшла дамоў старая, во вторых канец сияла», — пешая аўтар, почему мы працягваем яшчэ доўга перажываць чалавечую трагедыю, па-ранейшаму ўслухоўваемся ў словы шчырай и нетаропкай гаворки, правяраем сваи асабистыя мысли и пачуцци думками и пачуццями чалавека, у которого Вайна адняла ўсё, што только можно.
В сваих вершит Паэт больш задумваецца над зьявами, ацэньвае их, таму яго можно назваць Паэт мнению, хоць, вядома, вершы Яго пазбаўлены и шчырага, высокага пачуцця, страснасци, эмацыянальнасци. Я маем на ўвазе рысу, якая пераважае ў яго произведениях. Вярцински мыслиць па-филасофску Глыбока, засяроджана, но и никогда не навязвае чытачам курю мнению, стараецца только пераканаць нас, в Сваё праваце, паварочваючы свой размышление то ў адзин, то ў вторые сторону, нанизваючы адзин тэзис на Дурги. Паэт Любицы логику доказательства, пераканання, а не стыхию пачуццяў, чыстую эмацыянальнасць.
Такие чалавек падобны на легендарнага мифалагичнага героя Праметэя, которые ахвяраваў сваим жыццём и шчасцем в имя Агню, падараванага людзям: Ты мяне вабило и чаравала, высокая неба идэала!

Оцените статью
Добавить комментарий